Oferta
Diagnoza ADHD u dorosłych w Poznaniu (DIVA-5)
Badanie sprawdza, czy trudności z koncentracją, organizacją i impulsywnością spełniają kryteria ADHD według klasyfikacji DSM-5. Podstawą jest wywiad kliniczny DIVA-5, który przechodzi po kolei przez wszystkie kryteria diagnostyczne, osobno dla dzieciństwa i osobno dla życia dorosłego. Cena obejmuje cały proces, od pierwszego wywiadu do omówienia wyników.
Kiedy warto się zbadać?
Dorośli zgłaszają się na diagnozę ADHD najczęściej w takich sytuacjach:
- Praca zajmuje wielokrotnie więcej czasu, niż powinna. Nie z braku kompetencji, ale dlatego, że zaczęcie zadania i utrzymanie się przy nim kosztuje nieproporcjonalnie dużo.
- Terminy, rachunki i papiery wymykają się z rąk, mimo kolejnych systemów, aplikacji i list, które działały krótko.
- Rozpoznanie u dziecka otworzyło pytanie o siebie. To jeden z najczęstszych powodów zgłoszeń: rodzic słyszy opis ADHD u dziecka i rozpoznaje w nim własne życie.
- Leczenie depresji lub lęku pomogło tylko częściowo. Objawy nastroju ustąpiły, a trudności z uwagą i organizacją zostały.
- Świadectwa i wspomnienia z lat szkolnych do siebie nie pasują — inteligentne dziecko z uwagami o nieuwadze, gadaniu i niedokończonych pracach.
- Twój psychiatra lub terapeuta prosi o badanie, żeby uporządkować rozpoznanie i dobrać leczenie.
Co obejmuje wywiad DIVA-5?
DIVA-5 przechodzi przez 18 kryteriów objawowych DSM-5: dziewięć dotyczących nieuwagi i dziewięć dotyczących nadpobudliwości i impulsywności. Każde z nich sprawdzamy dwukrotnie — jak wyglądało w dzieciństwie i jak wygląda teraz. To nie jest formalność: ADHD jest zaburzeniem rozwojowym, więc DSM-5 wymaga, aby część objawów była obecna przed 12. rokiem życia.
Przy każdym kryterium proszę o konkretny przykład z życia. Samo „tak” nie wystarcza, bo to samo słowo u dwóch osób może opisywać dwie różne rzeczy.
Druga część wywiadu dotyczy tego, na co te trudności realnie wpływają. DIVA-5 ocenia funkcjonowanie w pięciu obszarach:
- praca i edukacja
- relacje i życie rodzinne
- kontakty społeczne
- czas wolny i zainteresowania
- poczucie własnej wartości i obraz siebie
Ta część decyduje o wyniku równie mocno jak lista objawów. Same objawy bez wpływu na funkcjonowanie nie wystarczają do rozpoznania.
Jak wygląda proces?
1. Wywiad diagnostyczny, część pierwsza
Szczegółowa ocena objawów nieuwagi oraz nadpobudliwości i impulsywności, osobno dla dzieciństwa i dla życia dorosłego. Przechodzimy przez kryteria po kolei, z przykładami.
2. Wywiad diagnostyczny, część druga
Pogłębienie obrazu funkcjonowania w pięciu obszarach życia oraz wywiad uzupełniający o inne możliwe przyczyny trudności. Ta część jest równie ważna jak pierwsza: trudności z uwagą mają wiele źródeł i część z nich wymaga zupełnie innego postępowania niż ADHD.
3. Omówienie wyników
Przechodzimy przez to, co wyszło z badania: które kryteria zostały spełnione, na jakiej podstawie, co z tego wynika i jakie są rekomendacje dalszego postępowania.
Terminy ustalamy tak, żeby między wywiadem a omówieniem wyników został czas na analizę zebranych informacji. Cały proces zajmuje zwykle kilka tygodni.
Szczegółowy opis każdego z tych trzech kroków, z przykładami pytań, które zadaję, jest w artykule Diagnoza ADHD u dorosłych krok po kroku — wywiad DIVA-5.
Jak się przygotować?
Im więcej materiału z przeszłości, tym pewniejszy wynik. Nie jest to warunek przystąpienia do badania, ale robi różnicę.
Osoba, która pamięta Twoje dzieciństwo. DIVA-5 zaleca uzupełnienie relacji klienta informacjami od kogoś, kto znał go jako dziecko, zwykle rodzica lub bliskiego krewnego. Powód jest prosty: własne wspomnienia z wczesnych lat szkolnych są u każdego wybiórcze, a DSM-5 wymaga oceny objawów przed 12. rokiem życia. Nie jest to warunek rozpoczęcia badania. Jeśli nie masz kogo poprosić, brak takich informacji nie przekreśla diagnostyki, ale może wpłynąć na to, jak pewne będą wnioski dotyczące dzieciństwa.
Dokumenty, jeśli je masz. Przydają się świadectwa szkolne z uwagami nauczycieli, stare zeszyty, opinie z poradni psychologiczno-pedagogicznej, dokumentacja wcześniejszego leczenia psychiatrycznego lub psychologicznego.
Lista własnych obserwacji. Przed pierwszym spotkaniem warto zapisać kilka konkretnych sytuacji z ostatnich miesięcy, w których trudności były widoczne. Na spotkaniu łatwiej wtedy podać przykład niż odtwarzać go z pamięci.
Informacja o lekach i innych rozpoznaniach. Jeśli przyjmujesz leki albo masz wcześniejsze rozpoznania, powiedz o tym na początku. Część objawów nakłada się na siebie i to zmienia sposób prowadzenia wywiadu.
Ile trwa badanie i co zawiera cena?
Badanie kosztuje 900 zł i ta kwota obejmuje cały proces, czyli trzy spotkania:
- wywiad diagnostyczny, część pierwsza
- wywiad diagnostyczny, część druga
- omówienie wyników wraz z wnioskami diagnostycznymi i rekomendacjami
Nie ma osobnej opłaty za omówienie wyników ani za wnioski diagnostyczne z rekomendacjami. Sam wywiad DIVA-5 zajmuje zwykle od godziny do półtorej, ale proces obejmuje też pogłębienie diagnostyki różnicowej, analizę zebranego materiału i osobne spotkanie z omówieniem — dlatego rozkładamy go na trzy spotkania.
Co dostajesz po badaniu i kto stawia rozpoznanie?
Po zakończeniu badania dostajesz wnioski diagnostyczne wraz z opinią psychologiczną: które kryteria DSM-5 zostały spełnione, na jakiej podstawie, jak wygląda wpływ trudności na pięć obszarów funkcjonowania i co z tego wynika dla dalszego postępowania.
ADHD jest rozpoznaniem medycznym: w dokumentacji medycznej stawia je lekarz psychiatra. Badanie psychologiczne nie jest jednak krokiem obok tej ścieżki, tylko jej częścią — psycholog na podstawie procesu diagnostycznego formułuje diagnozę psychologiczną i opinię. Wytyczne dotyczące diagnostyki ADHD wymagają pełnej oceny klinicznej z historią rozwojową i wprost mówią, że rozpoznania nie stawia się na podstawie samych kwestionariuszy. Częściowo ustrukturyzowany wywiad kliniczny DIVA-5 jest właśnie taką oceną.
Praktycznie oznacza to, że wychodzisz z opisem tego, które kryteria zostały sprawdzone, na jakiej podstawie i jak wyglądała historia objawów od dzieciństwa — czyli z materiałem, którego wymaga pełna ocena kliniczna. Opinię możesz przekazać lekarzowi psychiatrze podczas konsultacji albo swojemu terapeucie. To, w jakim zakresie z niej skorzystają, jest ich decyzją.
Czego to badanie nie jest
- To nie test z internetu ani kwestionariusz do samodzielnego wypełnienia. DIVA-5 jest wywiadem prowadzonym przez psychologa, w którym przy każdym kryterium pytam o konkretny przykład i weryfikuję, czy opisuje ono to, o czym mówi kryterium.
- To nie badanie neurologiczne. Nie wykonujemy EEG, rezonansu ani badań krwi. Rozpoznanie ADHD stawia się na podstawie oceny klinicznej, nie badania obrazowego.
- To nie recepta. Badanie nie kończy się lekami ani zwolnieniem. Decyzje o farmakoterapii podejmuje lekarz psychiatra.
- Wynik nie zawsze brzmi „tak”. Badanie może wykazać, że kryteria nie są spełnione, i to też jest wynik użyteczny: wskazuje, gdzie szukać dalej. Trudności z uwagą i organizacją bywają skutkiem zaburzeń lękowych, depresji, przewlekłego niedoboru snu, zaburzeń tarczycy albo długotrwałego stresu.
Kiedy lepiej zacząć od czegoś innego
- Jesteś w ostrym kryzysie. Po nagłej stracie albo innym trudnym wydarzeniu bieżące objawy mogą silnie wpływać na uwagę i pamięć, a to utrudnia oddzielenie ich od wzorca trwającego od dzieciństwa. Zwykle sensowniej zacząć od interwencji kryzysowej albo konsultacji i wrócić do diagnozy, gdy sytuacja się ustabilizuje.
- Masz nieleczoną depresję lub zaburzenie lękowe o dużym nasileniu. Objawy nakładają się na obraz ADHD i przy dużym nasileniu mogą zaciemnić wynik. Depresja i zaburzenia lękowe często jednak z ADHD współwystępują, więc nie jest to automatyczne przeciwwskazanie. Napisz o tym przy zapisie albo powiedz na początku pierwszego spotkania — ustalimy wtedy, czy zaczynamy diagnozę od razu, czy trafniej będzie najpierw ustabilizować objawy.
- Nie wiesz, czy to badanie jest tym, czego szukasz. Zacznij od konsultacji psychologicznej i podejmij decyzję po rozmowie.
- Masz mniej niż 18 lat. DIVA-5 jest przeznaczona dla osób dorosłych i diagnostyki ADHD u osób poniżej 18 lat nie prowadzimy. Same konsultacje dla młodszych osób owszem — na konsultacji dla dzieci i młodzieży możemy przyjrzeć się trudnościom i wskazać, gdzie taką diagnozę przeprowadzić.
Kto prowadzi badanie
Badanie prowadzi Karolina Zawrotniak — psycholog, seksuolog i psychotraumatolog, absolwentka psychologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Kompetencje rozwijała w Szkole Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej Uniwersytetu SWPS, rekomendowanej przez Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej. Jest członkinią PTTPB i regularnie poddaje swoją pracę superwizji.
Ukończyła szkolenie z diagnozy ADHD u dorosłych, a sama diagnoza jest jednym z głównych obszarów jej pracy. Wspiera również rodziców dzieci z ADHD i pomaga klientom dobrać strategie do konkretnych sytuacji z ich codzienności. Kwalifikacja z psychotraumatologii ma tu praktyczne znaczenie: część trudności wyglądających jak ADHD wiąże się z wcześniejszymi doświadczeniami traumatycznymi, a jedno z drugim może też współwystępować. Rozróżnienie tych obrazów zmienia rekomendacje. Pełny opis kwalifikacji: profil specjalistki.
Badanie prowadzimy po polsku i po angielsku.
Cena i umawianie
Badanie kosztuje 900 zł za cały proces. Skierowanie nie jest potrzebne, wizyty są prywatne.
Terminy i sposoby kontaktu znajdziesz na stronie kontaktowej. Zapisać się możesz przez ZnanyLekarz lub mailem na kontakt@centrum-oddech.pl. Przy zapisie napisz, że chodzi o diagnozę ADHD, bo badanie wymaga zarezerwowania dłuższego bloku czasu niż zwykła konsultacja.