Jak wygląda terapia par? Pierwsza wizyta u psychologa krok po kroku

Decyzja o umówieniu pierwszej konsultacji dla pary rzadko przychodzi łatwo. Czasem od dłuższego czasu wracacie do tych samych kłótni. Czasem coraz trudniej rozmawiać spokojnie o zwykłych sprawach. Czasem wydarzyło się coś, co zachwiało zaufaniem.

Bywa też inaczej. Nie ma awantur ani jednego wydarzenia, które dałoby się wskazać jako początek kryzysu. Jest raczej poczucie, że kiedyś było między Wami więcej bliskości, a teraz coraz częściej funkcjonujecie obok siebie.

W obu sytuacjach pojawia się myśl o terapii par, a zaraz za nią pytania. Jak wygląda pierwsze spotkanie? Czy psycholog będzie rozstrzygał, kto ma rację? O czym trzeba opowiedzieć? Czy już na pierwszej wizycie trzeba zdecydować się na terapię?

Poniżej opisujemy, czego można się spodziewać.

Terapia par nie służy ustaleniu, kto ma rację

To jedna z najczęstszych obaw przed pierwszą wizytą.

Psycholog nie jest sędzią i nie rozstrzyga, kto odpowiada za problemy w związku. Celem spotkania jest zrozumienie tego, co dzieje się pomiędzy partnerami.

Często okazuje się, że para utknęła w powtarzającym się schemacie. Jedna osoba próbuje rozmawiać coraz intensywniej, bo czuje się ignorowana. Druga wycofuje się, bo czuje się atakowana i chce uniknąć kolejnej kłótni. Im bardziej się wycofuje, tym mocniej pierwsza próbuje uzyskać reakcję. Ten układ opisano w badaniach nad konfliktem w parach jako wzorzec nacisku i wycofania (Christensen i Heavey, 1990).

Z czasem obie osoby bywają przekonane, że problemem jest przede wszystkim zachowanie partnera. Na konsultacji patrzymy więc nie tylko na zachowanie każdej osoby osobno, ale też na mechanizm, który powstaje między Wami.

Jak wygląda pierwsza wizyta na terapii par?

Pierwsze spotkanie ma charakter konsultacyjny. Przychodzicie na nie razem, trwa 60 minut.

Psycholog będzie chciał dowiedzieć się, z czym przychodzicie i jak każde z Was widzi obecną sytuację. Możecie zostać zapytani między innymi o to:

• co sprawiło, że zgłaszacie się właśnie teraz,
• jak każde z Was opisuje główny problem,
• od jak dawna trwają trudności,
• jak przebiegają Wasze konflikty,
• czego najbardziej brakuje Wam w relacji,
• co już próbowaliście zrobić,
• czego każde z Was oczekuje od spotkań.

Ważne jest, żeby obie osoby miały przestrzeń na przedstawienie swojej perspektywy.

Nie musicie natomiast przychodzić z gotową diagnozą związku ani dokładnie wiedzieć, nad czym chcecie pracować. Uporządkowanie problemu bywa jednym z pierwszych celów konsultacji.

Dalszy przebieg spotkań, ich częstotliwość i sposób pracy opisujemy na stronie usługi: terapia par w Poznaniu i online.

„A jeśli pokłócimy się już w gabinecie?”

To częsta obawa i nic niezwykłego.

Jeżeli przychodzicie dlatego, że trudno Wam rozmawiać o pewnych sprawach bez konfliktu, nie ma powodu oczekiwać, że po wejściu do gabinetu ten mechanizm zniknie.

Co więcej, sposób, w jaki zaczynacie ze sobą rozmawiać przy psychologu, bywa źródłem ważnych informacji. W badaniach nad parami to właśnie przebieg konfliktu, a nie sama liczba sporów, wiązał się z późniejszymi losami związku (Gottman i Levenson, 1992). Nie chodzi więc wyłącznie o to, o co się kłócicie, ale też o to, co dzieje się między Wami, kiedy pojawia się różnica zdań.

Zadaniem psychologa jest zatrzymać rozmowę w odpowiednim momencie, nazwać obserwowany mechanizm i stworzyć warunki, w których obie strony mogą zostać usłyszane.

Czy trzeba przygotować się do pierwszego spotkania?

Nie musicie przygotowywać dokumentów ani spisywać historii związku.

Przed wizytą warto natomiast zastanowić się nad trzema pytaniami:

• Co jest dla mnie teraz najtrudniejsze w naszej relacji?
• Czego chcę, żeby było między nami więcej?
• Po czym poznam, że spotkania rzeczywiście nam pomagają?

Odpowiedzi obu osób nie muszą być takie same. Jedna może chcieć przede wszystkim ograniczyć konflikty, druga tęsknić za bliskością. Ktoś może chcieć odbudować zaufanie, a partner zastanawiać się, czy w ogóle chce zostać w związku. Te różnice też są materiałem do rozmowy.

Z jakimi problemami pary zgłaszają się do psychologa?

Nie ma jednego właściwego momentu na konsultację. Pary zgłaszają się między innymi wtedy, gdy pojawiają się:

• ciągłe kłótnie o podobne sprawy,
• trudności w porozumiewaniu się,
• poczucie niezrozumienia,
• emocjonalne oddalenie,
• brak bliskości lub trudności w życiu seksualnym,
• zazdrość,
• utrata zaufania lub zdrada,
• różnice w podejściu do wychowania dzieci,
• napięcie po narodzinach dziecka,
• konflikty o finanse, podział obowiązków lub relacje z rodzinami,
• ważne zmiany życiowe,
• pytanie o przyszłość związku.

Nie trzeba czekać, aż relacja znajdzie się na granicy rozpadu. Konsultacja bywa też miejscem dla pary, która nadal jest sobie bliska, ale widzi problem, z którym coraz trudniej poradzić sobie samodzielnie.

Kiedy terapia par nie jest właściwą formą pomocy

Jest sytuacja, w której nie zaczynamy od wspólnych spotkań: przemoc w związku, fizyczna, seksualna, psychiczna lub ekonomiczna. Wspólna sesja może wtedy zwiększyć ryzyko dla osoby doznającej przemocy, bo to, co powie w gabinecie, ma konsekwencje po powrocie do domu. Zaczynamy wtedy od wsparcia indywidualnego lub interwencji kryzysowej.

Jeśli potrzebujesz pomocy teraz:

• 112: numer alarmowy, gdy sytuacja jest niebezpieczna.
• 800 120 002: Ogólnopolskie Pogotowie dla Osób Doznających Przemocy Domowej „Niebieska Linia”. Całodobowo, połączenie bezpłatne.
• 800 70 2222: Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym. Całodobowo, połączenie bezpłatne.

Czy terapia par oznacza, że nasz związek jest w złym stanie?

Nie. Zgłoszenie się do psychologa mówi przede wszystkim o tym, że zauważyliście trudność i zdecydowaliście się jej przyjrzeć.

Znaczenie ma nie tyle sama obecność konfliktów, ile sposób, w jaki w nie wchodzicie, jak reagujecie na emocje drugiej osoby i jak wracacie do kontaktu po trudnej rozmowie.

Dlatego celem terapii nie jest związek, w którym nikt się nie kłóci. Bardziej realistyczne jest rozpoznanie własnego schematu i reagowanie w sposób, który nie pogłębia konfliktu.

A jeśli partner nie jest przekonany do terapii?

Obie osoby nie muszą przychodzić na pierwszą konsultację z takim samym nastawieniem. Często jedna inicjuje wizytę, a druga zgadza się przyjść, ale pozostaje sceptyczna. Może obawiać się oceniania, mówienia o prywatnych sprawach przy obcej osobie albo tego, że psycholog stanie po stronie partnera. Takie obawy można powiedzieć wprost na spotkaniu.

Inaczej wygląda sytuacja, w której jedna osoba w ogóle nie chce uczestniczyć w konsultacji. Terapii par nie da się prowadzić bez minimalnej gotowości obu osób. Jeżeli partner nie chce przyjść, zostaje konsultacja indywidualna: można na niej przyjrzeć się własnej sytuacji i temu, na co realnie ma się wpływ w relacji.

Czy po pierwszej konsultacji trzeba rozpocząć terapię?

Nie. Pierwsze spotkanie służy również temu, żeby sprawdzić, czy taka forma pracy jest dla Was odpowiednia.

Po wstępnym rozpoznaniu sytuacji psycholog może zaproponować kolejne konsultacje albo regularną pracę terapeutyczną. Czasem okazuje się, że bardziej odpowiednia będzie inna forma pomocy, na przykład terapia indywidualna jednej z osób.

Znaczenie ma też coś mniej technicznego: czy obie osoby czują, że przy tym specjaliście mogą swobodnie mówić o trudnych sprawach.

Nie trzeba wiedzieć, jak naprawić związek, żeby przyjść na konsultację

Pary często trafiają do gabinetu dlatego, że wykorzystały już własne pomysły. Rozmawiały. Próbowały odpuszczać. Obiecywały sobie, że następna kłótnia będzie wyglądała inaczej. Próbowały spędzać razem więcej czasu albo przeciwnie, dać sobie więcej przestrzeni. Po pewnym czasie wraca ten sam problem.

Pierwszym krokiem nie musi być odpowiedź na pytanie, jak to naprawić. Wcześniej trzeba zrozumieć, co właściwie dzieje się między Wami i dlaczego mimo dobrych intencji wracacie w to samo miejsce.

Terapia par w Poznaniu

W Centrum Psychologicznym Oddech prowadzimy konsultacje i terapię par przy powtarzających się konfliktach, oddaleniu, utracie zaufania i trudnościach w bliskości. Spotkania odbywają się w gabinecie w Poznaniu oraz online, po polsku i po angielsku.

Pierwsza wizyta jest miejscem na poznanie Waszej sytuacji i ustalenie, jaka forma dalszej pracy będzie odpowiednia. Nie musicie wiedzieć, od czego zacząć.

Artykuł ma charakter psychoedukacyjny. Nie zastępuje konsultacji psychologicznej ani indywidualnej oceny sytuacji konkretnej pary.

Autorka: Karolina Zawrotniak, psycholog, seksuolog i psychotraumatolog, założycielka Centrum Oddech. Pracuje w nurcie poznawczo-behawioralnym, jest członkinią Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej i regularnie poddaje swoją pracę superwizji.

Źródła:

• Christensen, A., & Heavey, C. L. (1990). Gender and social structure in the demand/withdraw pattern of marital conflict. Journal of Personality and Social Psychology, 59(1), 73–81. https://doi.org/10.1037/0022-3514.59.1.73
• Gottman, J. M., & Levenson, R. W. (1992). Marital processes predictive of later dissolution: Behavior, physiology, and health. Journal of Personality and Social Psychology, 63(2), 221–233. https://doi.org/10.1037/0022-3514.63.2.221